Nêm Gỗ Nha Khoa: Bí Quyết Tạo Tiếp Điểm Chuẩn Khi Trám Xoang II
Phục hồi xoang II bằng composite là thủ thuật hằng ngày nhưng cũng là nơi phát sinh nhiều biến chứng: tiếp điểm lỏng gây giắt thức ăn, viền dư ở cổ răng gây viêm nướu và sâu tái phát. Một chi tiết nhỏ quyết định phần lớn kết quả chính là cái nêm.
1. Nêm làm nhiệm vụ gì?
- Áp sát khuôn trám (matrix) vào bờ nướu, ngăn composite tràn ra tạo viền dư.
- Tách nhẹ hai răng, bù lại độ dày của khuôn để sau khi tháo khuôn, tiếp điểm vẫn chặt.
- Giữ ổn định khuôn trong lúc nhồi và chiếu đèn.
- Đẩy nhú lợi xuống, hạn chế chảy máu và dịch rỉ vào vùng dán.
Nếu không cố định tốt khuôn, phần composite tràn ra ở cổ răng thường khó lấy bỏ và có thể trùng hợp không hoàn toàn, tạo khe hở ở bờ miếng trám.
2. Chọn cỡ nêm
Nêm nên rộng hơn một chút so với khoảng kẽ ở cổ răng để tạo lực ép lên thành nướu. Nêm quá nhỏ khiến khuôn không áp sát, không kín bờ; nêm quá to gây chấn thương nhú lợi và có thể làm biến dạng khuôn.
Một nghiên cứu thử nghiệm năm 2023 cho thấy việc đo khoảng kẽ cổ răng trên phim cắn cánh trước khi trám để chọn cỡ nêm giúp đạt tiếp điểm và độ khít bờ tốt hơn, đồng thời giảm số nêm phải thử so với chọn bằng mắt – một gợi ý đơn giản để chuẩn hoá quy trình.
3. Nêm gỗ hay nêm nhựa?
| Loại | Đặc điểm |
|---|---|
| Nêm gỗ | Phổ biến nhất (dạng tam giác hoặc tròn). Gỗ hút ẩm và nở nhẹ, tăng độ ép và độ tách; có thể gọt chỉnh bằng dao mổ cho vừa kẽ răng |
| Nêm nhựa / nêm có cánh | Đồng nhất, một số loại trong suốt cho ánh sáng đi qua; khó tuỳ chỉnh hơn |
| Nêm đàn hồi / silicone | Thích ứng với kẽ không đều; giá thành cao hơn |
4. Lỗi thường gặp
- Đặt nêm quá cao (gần tiếp điểm) làm lõm khuôn, tạo phục hồi có eo thắt.
- Bờ nướu có lõm mặt bên (thường gặp ở mặt gần răng cối nhỏ hàm trên) mà dùng nêm thẳng – cần gọt nêm hoặc dùng nêm có hình dạng phù hợp.
- Không dùng vòng tách khi làm khuôn từng phần – tiếp điểm sẽ yếu.
- Quên kiểm tra tiếp điểm bằng chỉ nha khoa và kiểm tra viền dư sau khi trám.
Bài viết mang tính chất tham khảo, tổng hợp từ tài liệu chuyên ngành chỉnh nha – nha khoa phục hồi. Chẩn đoán và chỉ định điều trị cụ thể cần do bác sĩ Răng Hàm Mặt thực hiện sau khi thăm khám.
